Indian in Qatar: ఖతార్లో 8 మంది భారత నేవీ మాజీ నావికులకు మరణశిక్ష విధించారనే వార్త దేశవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించింది. వీరు ఒక సంవత్సరం పాటుగా ఖతార్లో బందిఖానాలో ఉన్నారు. కాగా గురువారం (అక్టోబర్ 26, 2023) అక్కడి కోర్టు మొత్తం ఎనిమిది మందికి మరణశిక్షను ప్రకటించింది. వారిపై అభియోగాలకు సంబంధించి ఎటువంటి సమాచారాన్ని ఖతార్ బహిరంగపరచలేదు. అయితే గూఢచర్యం ఆరోపణలపై వారిని గత సంవత్సరం అరెస్టు చేశారు. ప్రస్తుతం భారత ప్రభుత్వం ముందున్న అతిపెద్ద సవాలు ఏంటంటే.. ఆ ఎనిమిది మంది భారతీయులను ఉరి నుండి ఎలా కాపాడాలి?
ఖతార్ కోర్టు నిర్ణయం పట్ల భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ఆశ్చర్యం వ్యక్తం చేసింది. భారతీయులను ఉరి నుంచి రక్షించడానికి చట్టపరమైన మార్గాలను అన్వేషిస్తున్నట్లు తెలిపింది. న్యాయ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం.. ప్రభుత్వం తన పౌరులను శిక్ష నుండి రక్షించడానికి ఇంకా అనేక మార్గాలు ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం ప్రభుత్వానికి ఉన్న చట్టపరమైన మార్గాలు ఏమిటో తెలుసుకుందాం..
1. భారత్ న్యాయ పోరాటం
ఇండియా టుడే నివేదిక ప్రకారం.. తన పౌరులను శిక్ష నుంచి రక్షించడానికి, ప్రభుత్వం అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం సహాయం తీసుకోవచ్చు లేదా ఖతార్పై ప్రభుత్వ ఒత్తిడి తీసుకురావడం ద్వారా పౌరులను రక్షించవచ్చని న్యాయవాది ఆనంద్ గ్రోవర్ అన్నారు. ఇది కాకుండా, ఐక్యరాజ్యసమితి నుంచి కూడా సహాయం తీసుకోవచ్చు. ఖతార్లోని ఉన్నత న్యాయస్థానంలో మరణశిక్షపై అప్పీల్ చేయడమే ప్రభుత్వానికి ఒక మార్గమని ఆయన చెప్పారు. ఈ కేసులో సరైన విధానాలు పాటించకపోయినా లేదా అప్పీల్పై విచారణ జరగకపోయినా భారత ప్రభుత్వం అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించవచ్చు. అంతర్జాతీయ చట్టంలోని నిబంధనలు, పౌర-రాజకీయ హక్కులపై అంతర్జాతీయ ఒడంబడిక (ICCPR) కొన్ని సందర్భాల్లో తప్ప సాధారణంగా మరణశిక్ష విధించలేమని చెబుతున్నాయని ఆనంద్ గ్రోవర్ చెప్పారు.
2.సమస్యను దౌత్యపరంగా పరిష్కరించడం
ఈ సమస్యను దౌత్యపరంగా కూడా పరిష్కరించవచ్చు. దీని కోసం, భారతదేశం నేరుగా ఖతార్ అధికారులతో మాట్లాడాలి లేదా తన స్నేహపూర్వక దేశాలతో మాట్లాడాలి. తన పౌరులను విడిపించాలని ఖతార్ ప్రభుత్వానికి విజ్ఞప్తి చేయాలి. 2017లో అరబ్ దేశాలు ఖతార్తో ఉన్న దౌత్యవేత్తలను సస్పెండ్ చేసినప్పుడు భారత్కు సహాయం చేసింది. ఈ కారణంగా ఖతార్ దిగుమతి, ఎగుమతి కోసం రిమోట్ పోర్టులను ఉపయోగించాల్సి వచ్చింది. ఆ సమయంలో భారతదేశం-ఖతార్ ఎక్స్ప్రెస్ సర్వీస్ అనే సముద్ర సరఫరా మార్గం ద్వారా తీవ్రమైన ఆహార సంక్షోభంలో ఉన్న ఖతార్కు భారత ప్రభుత్వం సహాయం చేసింది. ఆ సమయంలో ఉగ్రవాదాన్ని ప్రోత్సహిస్తోందని ఆరోపిస్తూ బహ్రెయిన్, ఈజిప్ట్, సౌదీ అరేబియా, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్(యూఏఈ) ఖతార్తో సంబంధాలను తెంచుకున్నాయి.
3.రాజకీయ జోక్యం
ఎనిమిది మంది పౌరులను విడిపించేందుకు ప్రధాని స్థాయిలో కూడా రాజకీయ జోక్యం చేసుకోవచ్చనే చర్చ జరుగుతోంది. దీని కోసం, క్షమాపణ కోసం ఖతార్ ప్రభుత్వానికి విజ్ఞప్తి చేయవచ్చు.
4.అంతర్జాతీయ ఒత్తిడిని సృష్టించడం
భారత ప్రభుత్వం కూడా ఐక్యరాజ్యసమితికి తలుపులు తెరిచింది. ప్రభుత్వం ఐక్యరాజ్యసమితి సహాయం తీసుకోవచ్చు, ఖతార్లోని భారతీయ పౌరులకు క్షమాభిక్ష కోసం విజ్ఞప్తి చేయవచ్చు. గూఢచర్యం ఆరోపణలపై 2017లో భారత పౌరుడు కులభూషణ్ జాదవ్ను పాకిస్థాన్ అరెస్టు చేసి మరణశిక్ష విధించింది. ఈ ఆరోపణలను భారత్ తోసిపుచ్చింది. అతడు వ్యాపార పర్యటన కోసం ఇరాన్ వెళ్ళాడని, అక్కడ నుంచి పాకిస్తాన్ అతన్ని కిడ్నాప్ చేసిందని పేర్కొంది. పాకిస్థాన్ నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా భారత ప్రభుత్వం అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించడంతో మరణశిక్ష నిర్ణయాన్ని నిలిపివేసింది. అయితే జాదవ్ ఇప్పటికీ పాకిస్థాన్ చెరలోనే ఉన్నాడు.
8 మంది భారతీయులకు ఉరిశిక్షపై మాజీ దౌత్యవేత్తలు ఏం చెప్పారు?
8 మంది భారతీయ పౌరులకు ఖతార్ మరణశిక్ష విధించదని ఖతార్లోని మాజీ భారతీయ దౌత్యవేత్త, విదేశీ వ్యవహారాల నిపుణుడు కెపి ఫాబియన్ చెప్పారు. భారత దౌత్యవేత్తలను ఉరి తీయకుండా కాపాడేందుకు అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం తలుపులు తట్టేందుకు భారత ప్రభుత్వానికి అవకాశం ఉందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. భారత్కు రెండు ఉత్తమ మార్గాలున్నాయన్నారు. అందులో ఒకటి.. ఖతార్ అధినేత ఎమిర్ షేక్ తమీమ్ బిన్ హమద్ అల్ థానీకి శిక్షను తగ్గించమని విజ్ఞప్తి చేయడం. కానీ ఆ మరుసటి రోజే ఉపశమనం పొందడం సాధ్యం కాదు. కొంత సమయం తర్వాత మాత్రమే అప్పీల్ చేయగలమని అప్పీల్ చేయడానికి పరిమితి ఉండటం కూడా జరగవచ్చు. లేదా అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానంలో అప్పీలు చేసుకోవాలి.
మరణశిక్షను జీవిత ఖైదుగా మార్చవచ్చా?
గూఢచర్యం కేసులో ఖతార్లో కొన్నేళ్ల క్రితం ముగ్గురు ఫిలిప్పీన్స్ పౌరులకు శిక్ష పడినట్లు కేపీ ఫాబియన్ తెలిపారు. వారిలో ఒకరిని ఉరి తీశారు. అతడు ఖతార్లోని పెట్రోలియం కంపెనీలో పనిచేశాడు. కాగా మిగిలిన పౌరులు ఎయిర్ఫోర్స్లో పనిచేస్తున్నారు. వైమానిక దళంలో పనిచేస్తున్న ఫిలిపినో పౌరులు ఖతార్కు సంబంధించిన ఇంటెలిజెన్స్ సమాచారాన్ని మూడవ ఫిలిప్పీన్స్ పౌరుడికి పంపుతున్నారని, అతడు ఈ సమాచారాన్ని ఫిలిప్పీన్స్కు పంపుతున్నాడని వారు ఆరోపించారు. ఈ కేసులో మరణశిక్షను జీవిత ఖైదుగా మార్చారు. మిగిలిన ఇద్దరు పౌరుల శిక్షను 25 సంవత్సరాల జైలు శిక్షగా మార్చారు.
శిక్ష పడిన 8 మంది భారతీయులు ఎవరు?
హిందుస్థాన్ టైమ్స్ నివేదిక ప్రకారం.. ఖతార్లో మరణశిక్ష పడిన ఎనిమిది మంది మాజీ భారతీయ నావికుల పేర్లు – కెప్టెన్ నవతేజ్ సింగ్ గిల్, కమాండర్ పూర్ణేందు తివారీ, కెప్టెన్ సౌరభ్ వశిష్ఠ, కమాండర్ సంజీవ్ గుప్తా, కెప్టెన్ బీరేంద్ర కుమార్ వర్మ, కమాండర్ సుగుణాకర్ పాకాల, కమాండర్ అమిత్ నాగ్పాల్, సెయిలర్ రాగేష్. వీరంతా డిఫెన్స్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్ ఆర్గనైజేషన్ – దహ్రా గ్లోబల్ టెక్నాలజీస్ అండ్ కన్సల్టెన్సీ సర్వీసెస్లో పనిచేశారు. ఈ ప్రైవేట్ సంస్థ రాయల్ ఒమానీ వైమానిక దళానికి చెందిన రిటైర్డ్ సభ్యుని యాజమాన్యంలో ఉంది. ఈ ప్రైవేట్ సంస్థ ఖతార్ సాయుధ దళాలకు శిక్షణ, సంబంధిత సేవలను అందించేది.
ఇజ్రాయెల్ గూఢచర్యం
ఆరోపణలపై 8 మంది మాజీ భారతీయ మెరైన్లపై ఆరోపణలకు సంబంధించి ఎటువంటి సమాచారం బహిరంగపరచబడలేదు. గతేడాది ఆగస్టు 8, 2022న వారిని అరెస్టు చేశారు. అనేక మీడియా నివేదికల ప్రకారం.. ఈ భారతీయ పౌరులు ఇజ్రాయెల్ కోసం గూఢచర్యం చేస్తున్నారని, ఖతార్ కు చెందిన ప్రాజెక్ట్లకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని ఇజ్రాయెల్కు పంపుతున్నారని ఆరోపించారు. ఈ కేసులో కంపెనీ యజమానిని కూడా అరెస్టు చేశారు. అయితే అతడు నవంబర్ 2022లో విడుదలయ్యాడు.