Reservation Hatao: ‘రిజర్వేషన్ హఠావో’ ఉద్యమం.. అసలు అయ్యేపనేనా? దీంట్లో సమస్యలేంటి?

దేశంలో ఇటీవల 'రిజర్వేషన్ హఠావో(Reservation Hatao)' పేరుతో ప్రారంభమైన ఉద్యమం సామాజిక, రాజకీయ వర్గాల్లో తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది.

Reservation hatao movement demand legal challenges political implications

• రిజర్వేషన్ రద్దు ఆచరణసాధ్యమా?
• రాజ్యాంగం, రాజకీయాల సంక్లిష్టతలు
• ఆమోదయోగ్యమైన ప్రత్యామ్నాయం ఏది?

Reservation Hatao: దేశంలో ఇటీవల ‘రిజర్వేషన్ హఠావో’ పేరుతో ప్రారంభమైన ఉద్యమం సామాజిక, రాజకీయ వర్గాల్లో తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది. విద్యా అర్హతలు, పుష్కలమైన ఆర్థిక వనరులు, ఉద్యోగాలు ఉన్న కుటుంబాలకు కూడా కేవలం కులం ప్రాతిపదికన తరతరాలుగా రిజర్వేషన్లు వర్తింపజేయడం ఎంతవరకు సమంజసమనే ప్రశ్నను ఈ ఉద్యమం లేవనెత్తుతోంది. అయితే దశాబ్దాలుగా రాజకీయ పార్టీలు రిజర్వేషన్లను ఒక బలమైన ఓటు బ్యాంకు ఆయుధంగానే వాడుకుంటున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, వర్గాల మధ్య సమతుల్యత దెబ్బతింటుందనే భయంతో ఏ ఒక్క రాజకీయ పార్టీ కూడా రిజర్వేషన్ల రద్దుకు సుముఖత చూపకపోవడం ఈ డిమాండ్ నెరవేరడానికి ప్రధాన ప్రతిబంధకంగా మారింది.

రాజ్యాంగ పరిమితులు.. 50 శాతం పరిమితి దాటుతున్న చట్టాలు:

రిజర్వేషన్ల (Reservation Hatao)రద్దు లేదా మార్పుల విషయంలో చట్టపరమైన, రాజ్యాంగపరమైన సవాళ్లు అత్యంత సంక్లిష్టంగా నిలుస్తున్నాయి. సుప్రీంకోర్టు తీర్పుల ప్రకారం దేశంలో రిజర్వేషన్లపై 50 శాతం గరిష్ట పరిమితి (క్యాప్) అమలులో ఉంది. మరొకవైపు, చట్టసభల్లో మహిళలకు 33 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించే దిశగా కొత్త చట్టాలు రూపుదిద్దుకుంటున్నాయి. ఈ పరిణామాల మధ్య ఇప్పటికే ఉన్న సామాజిక వర్గాల రక్షణలను తొలగించడం లేదా రాజ్యాంగ సవరణలు తీసుకురావడం సామాన్యమైన విషయం కాదు. చట్టపరమైన భద్రత ఉన్నందున కేవలం నిరసనల ద్వారా వ్యవస్థలో మార్పులు తేవడం అసాధ్యమనే వాదన బలంగా వినిపిస్తోంది.

ఆమోదయోగ్యమైన ప్రత్యామ్నాయ ప్రణాళిక అవసరం:

ఒకవేళ సాంప్రదాయ రిజర్వేషన్ల విధానంలో సమూల మార్పులు తీసుకురావాలనుకున్నా, వెనుకబడిన వర్గాలకు అన్యాయం జరగకుండా అందరికీ ఆమోదయోగ్యమైన పక్కా బ్లూ ప్రింట్ రూపుదిద్దుకోవాల్సి ఉంటుంది. కేవలం కులాన్ని మాత్రమే కొలమానంగా తీసుకోకుండా, క్షేత్రస్థాయిలోని ఆర్థిక స్థితిగతులు, సామాజిక వెనుకబాటుతనాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకునే సరికొత్త వ్యవస్థను రూపొందించాలి. సమగ్రమైన డేటా, శాస్త్రీయ అధ్యయనం లేకుండా రిజర్వేషన్లను తొలగించాలని కోరడం వల్ల సామాజిక అసమానతలు మరింత హెచ్చరిగే ప్రమాదం ఉందనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

విధాన రూపకర్తల ముందున్న అసలైన సవాలు:

ఏ విధానమైనా సమాజంలోని చివరి వ్యక్తికి ఫలాలు అందించేలా ఉండటమే ప్రజాస్వామ్య సూత్రం. రిజర్వేషన్ల ఫలాలు నిజంగా అర్హులైన పేదలకు అందుతున్నాయా లేదా అనే దానిపై పునరాలోచన జరగాల్సిన అవసరం ఉంది. రాజకీయ ప్రయోజనాలను పక్కనపెట్టి, అన్ని వర్గాల సంక్షేమాన్ని కాపాడేలా ఒక పారదర్శకమైన విధానాన్ని తీసుకురావడమే ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం, విధాన రూపకర్తల ముందున్న ప్రధాన సవాలు.