Hydrogen Train: వారెవ్వా.. గంటకు 75 కిమీ వేగం, 10 కోచ్లు.. దేశపు తొలి హైడ్రోజన్ రైలు వచ్చేస్తోంది..
భారతదేశపు మొట్టమొదటి హైడ్రోజన్ రైలు పూర్తిగా దేశంలోనే రూపకల్పన చేసి, అభివృద్ధి చేశారు. ఇది పర్యావరణ అనుకూల రవాణా రంగంలో గర్వించదగిన “మేడ్ ఇన్ ఇండియా” విజయగాథగా నిలిచింది.
- Published By: Naveen , Updated On : May 27, 2026 / 7:55 PM IST
Hydrogen Train: భారత దేశంలో తొలిసారిగా, పూర్తిగా స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో తయారైన హైడ్రోజన్ ఆధారిత రైలు సాధారణ కార్యకలాపాలకు సిద్ధంగా ఉంది. ఇది, స్వచ్ఛమైన , మరింత సుస్థిరమైన రైల్వే సాంకేతికత వైపు దేశం సాగిస్తున్న పరివర్తనలో ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయిని సూచిస్తుంది. ఉత్తర రైల్వే పరిధిలోని జింద్-సోనిపత్ (హర్యానా) మార్గంలో తన తొలి హైడ్రోజన్ రైలును ప్రవేశపెట్టడానికి భారతీయ రైల్వే సన్నాహాలు చేస్తోంది. ఈ పరిణామం, పర్యావరణ అనుకూల రవాణా, కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించడం పట్ల జాతీయ రవాణా సంస్థకు ఉన్న బలమైన నిబద్ధతను నిస్సందేహంగా స్పష్టం చేస్తుంది.
గంటకు 75 కిలోమీటర్ల వేగం..
విజయవంతమైన ట్రయల్ రన్ల తర్వాత 10 కోచ్ల హైడ్రోజన్ రైలు సేవలను ప్రారంభించడానికి రైల్వే బోర్డు ఆమోదం తెలిపింది. ఈ ట్రయల్ రన్లలో రైలు గంటకు 75 కిలోమీటర్ల వరకు వేగాన్ని అందుకుంది. భద్రత, విశ్వసనీయత. భారతీయ రైల్వే ట్రాక్లతో అనుకూలతపై దృష్టి సారించిన ఈ ట్రయల్స్, ఈ ప్రాజెక్ట్ను పూర్తిస్థాయి వాణిజ్య విస్తరణకు ఒక అడుగు దగ్గర చేశాయి.
అసలేంటీ హైడ్రోజన్ రైలు?
హైడ్రోజన్ రైలు.. డీజిల్ లేదా ఓవర్హెడ్ ఎలక్ట్రిక్ వైర్లకు బదులుగా హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్స్తో నడుస్తుంది. ఈ ఫ్యూయల్ సెల్స్, రైలు మోటార్లకు శక్తినివ్వడానికి హైడ్రోజన్ను విద్యుత్ గా మారుస్తాయి. దీని అతిపెద్ద ప్రయోజనం ఎటువంటి హానికరమైన ఉద్గారాలు లేకపోవడం. దీని ఏకైక ఉప-ఉత్పత్తి నీటి ఆవిరి మాత్రమే.
భారతదేశపు మొట్టమొదటి హైడ్రోజన్ రైలు పూర్తిగా దేశంలోనే రూపకల్పన చేసి, అభివృద్ధి చేశారు. ఇది పర్యావరణ అనుకూల రవాణా రంగంలో గర్వించదగిన “మేడ్ ఇన్ ఇండియా” విజయగాథగా నిలిచింది.
దేశానికి హైడ్రోజన్ రైళ్లు ఎందుకు ముఖ్యమైనవి?
భారతీయ రైల్వే ఆధునీకరణ ప్రచారంలో 2030 నాటికి సున్నా ఉద్గారాలను సాధించాలనే లక్ష్యంలో హైడ్రోజన్ రైళ్ల ప్రవేశం ఒక కీలక భాగం. ఎంపిక చేసిన మార్గాలలో డీజిల్ను భర్తీ చేయడం ద్వారా, ఈ రైళ్లు కాలుష్యాన్ని గణనీయంగా తగ్గించడంతో పాటు, నమ్మకమైన, పర్యావరణ అనుకూల రవాణా విధానాన్ని అందిస్తాయి.
రీసెర్చ్ డిజైన్స్ అండ్ స్టాండర్డ్స్ ఆర్గనైజేషన్ (RDSO) డిజైన్ స్పెసిఫికేషన్లను ఖరారు చేయడంతో 2021 డిసెంబర్లో ఈ ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభమైంది. హైడ్రోజన్ సిలిండర్లు, ఫ్యూయల్ సెల్ సిస్టమ్లు, బ్యాటరీలు, ఎయిర్ రిజర్వాయర్లతో కూడిన ప్రత్యేక కోచ్లతో సహా ఈ రైలును నిర్మించే బాధ్యతను చెన్నైలోని ఇంటిగ్రల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీ (ICF)కి అప్పగించారు.
ప్రపంచంలోనే అత్యంత పొడవైన బ్రాడ్-గేజ్ హైడ్రోజన్ రైలు ముఖ్య ఫీచర్లు..
భారతదేశపు హైడ్రోజన్ రైలు.. బ్రాడ్-గేజ్ వ్యవస్థపై నడిచే ప్రపంచంలోనే అత్యంత పొడవైన హైడ్రోజన్ రైలుగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రత్యేకంగా నిలుస్తుంది.
మెయిన్ హైలైట్స్..
* 10 కోచ్ల నిర్మాణం (2 డ్రైవింగ్ పవర్ కార్లు + 8 ప్యాసింజర్ కోచ్లు)
* మొత్తం విద్యుత్ ఉత్పత్తి: 2400 kW (ప్రతి డ్రైవింగ్ పవర్ కార్కు 1200 kW)
* ప్రయాణీకుల సామర్థ్యం: 2,600 మంది వరకు
* అధిక సామర్థ్యం, భద్రతా ప్రమాణాలను పాటిస్తూ, భారతీయ ట్రాక్లపై సునాయాసంగా నడిచేలా రూపకల్పన.
35 హైడ్రోజన్ రైళ్ల కోసం భారతీయ రైల్వే ప్రతిష్టాత్మక ప్రణాళిక..
రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ 2023-24 బడ్జెట్లో హైడ్రోజన్ రైళ్ల అభివృద్ధి కోసం రూ.2వేల 800 కోట్లు కేటాయించింది. ఈ నిధులు పరిశోధన, రూపకల్పన, పరీక్షలు, కీలక మార్గాలలో విస్తృత వినియోగానికి అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు మద్దతిస్తాయి.
“వారసత్వ సంపద కోసం హైడ్రోజన్” ప్రాజెక్ట్ కింద, భారతీయ రైల్వే ప్రధానంగా వారసత్వ, కొండ మార్గాలలో 35 హైడ్రోజన్ ఆధారిత రైళ్లను ప్రవేశపెట్టాలని యోచిస్తోంది.
* ఒక్కో రైలుకు సుమారు ఖర్చు – రూ.80 కోట్లు
* ఒక్కో మార్గానికి మౌలిక సదుపాయాల ఖర్చు – 70 కోట్లు
ఈ భారీ ప్రణాళిక, సున్నితమైన మార్గాలలో సుస్థిర పర్యాటకాన్ని ప్రోత్సహించడంతో పాటు, భారతీయ రైల్వే కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించడాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
పైలట్ ప్రాజెక్ట్- డీజిల్ రైళ్లను హైడ్రోజన్గా మార్చడం..
కొత్తగా నిర్మించబోయే రైలుతో పాటు, ఇప్పటికే ఉన్న డీజిల్ డీఈఎంయూ (DEMU)ను హైడ్రోజన్ ఆధారిత రైలుగా మార్చేందుకు భారతీయ రైల్వే రూ.111.83 కోట్ల పైలట్ ప్రాజెక్ట్ను ప్రారంభించింది. ఈ పనిని మేధా సెర్వో డ్రైవ్స్ నిర్వహిస్తోంది. ఈ మార్పిడి పూర్తయ్యాక ఈ రైలు కూడా జింద్-సోనిపట్ మార్గంలో నడుస్తుంది. ఇది డీజిల్కు బదులుగా స్వచ్ఛమైన హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్స్, నిల్వ ట్యాంకులు, బ్యాటరీలు, అధునాతన భద్రతా వ్యవస్థలను ఉపయోగిస్తుంది.
Also Read: హ్యుందాయ్ కార్ల రేట్లు పెరగబోతున్నాయ్.. ఈ నెలాఖరు లోపు బుక్ చేసుకుంటే..!
